Trong các doanh nghiệp kinh doanh, thương mại, bán lẻ hay dịch vụ, lương thưởng theo doanh thu là chính sách đãi ngộ phổ biến nhằm tạo động lực cho đội ngũ bán hàng. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ cách tính lương thưởng theo doanh thu, hướng dẫn tạo mẫu bảng lương Excel thưởng theo doanh thu và cung cấp file mẫu miễn phí để doanh nghiệp có thể áp dụng ngay.

1. Lương thưởng theo doanh thu là gì?

Lương thưởng theo doanh thu (commission-based pay) là hình thức trả thu nhập trong đó một phần hoặc toàn bộ khoản thưởng của người lao động được tính dựa trên doanh số bán hàng hoặc doanh thu thực tế mà họ tạo ra, thay vì chỉ dựa trên lương cố định theo thời gian làm việc.

Tìm hiểu phương pháp tính lương thưởng theo doanh số
Thế nào là cách tính lương thưởng theo doanh số

Mô hình này thường được áp dụng cho các vị trí như nhân viên kinh doanh (sales), telesales, nhân viên phát triển thị trường, quản lý cửa hàng/chi nhánh có chỉ tiêu doanh số. Cấu trúc thu nhập phổ biến gồm hai phần:

– Lương cứng (lương cơ bản): khoản cố định trả hàng tháng, không phụ thuộc kết quả kinh doanh, đảm bảo mức sống tối thiểu cho người lao động.

– Lương thưởng theo doanh thu (hoa hồng/thưởng KPI): khoản biến đổi, tỷ lệ thuận với doanh số đạt được, đóng vai trò tạo động lực làm việc.

Xem thêm: KPI là gì? Cách xây dựng và triển khai KPI cho doanh nghiệp

2. Vai trò của cách tính lương theo doanh thu

Việc áp dụng chính sách thưởng theo doanh thu mang lại lợi ích kép cho cả doanh nghiệp và người lao động:

– Thúc đẩy hiệu suất: Tạo ra động lực tài chính trực tiếp, khuyến khích nhân viên chủ động tìm kiếm khách hàng và chốt sale.

Phương pháp tính lương theo doanh thu thúc đẩy nhân viên chốt sales
Cách tính lương theo doanh thu thúc đẩy hiệu suất làm việc của nhân viên

– Tối ưu hóa chi phí: Doanh nghiệp chỉ chi trả mức thưởng cao khi dòng tiền và lợi nhuận thực tế tăng lên, giảm thiểu rủi ro chi phí cố định.

– Gắn kết mục tiêu: Đồng nhất mục tiêu tăng trưởng của công ty với mục tiêu thu nhập cá nhân của từng nhân viên.

– Giữ chân nhân tài: Một chính sách hoa hồng hấp dẫn và minh bạch là thỏi nam châm thu hút và giữ chân những “chiến binh sales” xuất sắc nhất.

3. Cách tính lương theo doanh thu

Thực tế, không có một công thức duy nhất cho mọi doanh nghiệp. Tùy thuộc vào chiến lược sản phẩm và biên độ lợi nhuận, các công ty thường áp dụng các mô hình khác nhau. Sau đây là hai cách tính phổ biến nhất trong các doanh nghiệp Việt Nam: thưởng lũy tiến theo bậc thang doanh số và thưởng theo % đạt KPI so với chỉ tiêu giao. Doanh nghiệp có thể áp dụng riêng lẻ hoặc kết hợp cả hai tùy đặc thù ngành nghề và cơ cấu đội ngũ sales.

3.1. Thưởng lũy tiến theo bậc thang doanh số

Đây là mô hình chia doanh số đạt được thành nhiều mức (bậc thang), mỗi mức tương ứng với một tỷ lệ hoa hồng khác nhau. Doanh số càng cao, tỷ lệ % thưởng cho phần vượt càng lớn, khuyến khích nhân viên bứt phá thay vì chỉ đạt mức tối thiểu.

Công thức tổng quát: 

Công thức tính lương thưởng theo lũy tiến bậc thang doanh số
Hướng dẫn cách tính lương thưởng lũy tiến theo bậc doanh số

Ví dụ mình họa: 

Doanh nghiệp áp dụng bậc thang thưởng như sau:

BậcDoanh số (triệu đồng)Tỷ lệ thưởng
Bậc 10 – 2001%
Bậc 2200 – 4002%
Bậc 3Trên 4003%

Bậc 1 (0–200 triệu): 200.000.000 × 1% = 2.000.000 đồng

Bậc 2 (200–400 triệu): 200.000.000 × 2% = 4.000.000 đồng

Bậc 3 (400–500 triệu): 100.000.000 × 3% = 3.000.000 đồng

Tổng thưởng = 2.000.000 + 4.000.000 + 3.000.000 = 9.000.000 đồng

3.2. Thưởng theo % đạt KPI (so với chỉ tiêu giao)

Mô hình này gắn thưởng với tỷ lệ hoàn thành chỉ tiêu (KPI) được giao trước, thay vì tính trực tiếp trên tổng doanh số. Phù hợp với doanh nghiệp muốn kiểm soát mục tiêu theo từng cá nhân/khu vực khác nhau.

Công thức tính: 

Ví dụ minh họa: Doanh nghiệp quy định mức thưởng cơ sở 5.000.000 đồng nếu hoàn thành 100% chỉ tiêu, với hệ số điều chỉnh theo mức hoàn thành:

% Hoàn thành KPIHệ số thưởng
Dưới 80%0 (không thưởng)
80% – 99%0,7
100% – 120%1,0
Trên 120%1,3

Nhân viên B được giao chỉ tiêu 300 triệu đồng, đạt thực tế 360 triệu đồng.

% Hoàn thành KPI = 360/300 × 100% = 120%

Vì 120% thuộc mức “100–120%”, hệ số áp dụng là 1,0:

Thưởng = 5.000.000 × 1,0 = 5.000.000 đồng

Nếu nhân viên B đạt 400 triệu đồng (133%), thưởng sẽ là 5.000.000 × 1,3 = 6.500.000 đồng.

4. Hướng dẫn tạo bảng lương Excel thưởng theo doanh thu

Để xây dựng bảng lương Excel thưởng theo doanh thu hoàn chỉnh, doanh nghiệp nên thực hiện theo các bước sau:

– Bước 1: Thiết kế cấu trúc cột dữ liệu cơ bản

Bao gồm các cột: Mã nhân viên, Họ tên, Chức danh, Lương cơ bản, Chỉ tiêu doanh số (nếu áp dụng KPI), Doanh số thực đạt, Bậc thang/% hoàn thành, Số tiền thưởng, Tổng thu nhập, Bảo hiểm/thuế (nếu tính gộp).

– Bước 2: Tạo bảng tra bậc thang hoặc hệ số KPI riêng

Nên đặt bảng tra (bậc doanh số – tỷ lệ thưởng, hoặc % KPI – hệ số) ở một sheet/vùng riêng để dễ cập nhật khi doanh nghiệp thay đổi chính sách, không phải sửa từng công thức trong bảng chính.

– Bước 3: Dùng hàm Excel tính thưởng tự động

Với mô hình lũy tiến bậc thang: dùng SUMPRODUCT kết hợp MIN/MAX hoặc lồng nhiều IF để tính thưởng theo từng khoảng doanh số.

Với mô hình % KPI: dùng VLOOKUP hoặc IFS để tra hệ số tương ứng với % hoàn thành, sau đó nhân với mức thưởng cơ sở.

– Bước 4: Thiết lập công thức tính tổng thu nhập

Tổng thu nhập = Lương cơ bản + Thưởng doanh thu + Phụ cấp (nếu có) − Các khoản giảm trừ (BHXH, thuế TNCN tạm tính).

– Bước 5: Định dạng có điều kiện (Conditional Formatting)

Tô màu các dòng nhân viên đạt/không đạt chỉ tiêu, hoặc đánh dấu mức thưởng cao/thấp bất thường để dễ kiểm tra, đối chiếu trước khi duyệt chi trả.

– Bước 6: Kiểm tra chéo và khóa công thức

Khóa (protect) các ô chứa công thức tính thưởng để tránh chỉnh sửa nhầm, đồng thời đối chiếu số liệu doanh số với báo cáo kinh doanh/CRM trước khi chốt bảng lương.

5. Tải mẫu bảng lương Excel thưởng theo doanh thu miễn phí

Để tiết kiệm thời gian xây dựng từ đầu, doanh nghiệp có thể sử dụng mẫu bảng lương Excel thưởng theo doanh thu được thiết kế sẵn dưới đây:

Hình ảnh minh họa mẫu bảng lương theo doanh số
Mẫu bảng lương theo bậc doanh thu

[TẢI MIỄN PHÍ MẪU BẢNG LƯƠNG EXCEL THƯỞNG THEO DOANH THU TẠI ĐÂY]

Hình ảnh minh họa mẫu bảng lương theo KPI
Mẫu bảng lương theo KPI

[TẢI MIỄN PHÍ MẪU BẢNG LƯƠNG EXCEL THƯỞNG THEO KPI TẠI ĐÂY]

Xem thêm: Tải Mẫu Bảng Lương Excel Tính Thuế TNCN Mới Nhất 2026

Xem thêm: Tải Mẫu Bảng Lương 3P Excel Miễn Phí Mới Nhất

6. Giải pháp tính lương thưởng theo doanh thu tự động với Paradise HR

Mặc dù sử dụng mẫu bảng lương excel thưởng theo doanh thu là giải pháp tiết kiệm và dễ tiếp cận cho quy mô nhỏ, nhưng khi công ty mở rộng, lượng dữ liệu lớn sẽ dẫn đến các rủi ro như: file nặng, dễ lỗi công thức, bảo mật kém và mất nhiều ngày để tổng hợp chéo giữa các phòng ban.

Paradise HR tự động hóa lương thưởng theo doanh thu
Giải pháp tự động hóa tính lương thưởng theo doanh thu với Paradise Hr

Phần mềm nhân sự Paradise HR giải quyết các hạn chế này với module tính lương thưởng linh hoạt:

– Thiết lập công thức thưởng đa dạng: hỗ trợ cấu hình thưởng lũy tiến theo bậc thang, thưởng theo % KPI, hoặc kết hợp nhiều tiêu chí cùng lúc mà không cần viết công thức Excel thủ công.

– Liên kết dữ liệu doanh số tự động: đồng bộ số liệu doanh thu từ hệ thống CRM/bán hàng, giảm thao tác nhập liệu thủ công và sai sót khi tổng hợp.

– Tính lương, thuế TNCN, BHXH tự động: hệ thống tự động tính các khoản giảm trừ theo quy định hiện hành, đảm bảo tuân thủ pháp luật lao động.

– Báo cáo minh bạch theo thời gian thực: nhân viên sales có thể tự tra cứu doanh số và mức thưởng dự kiến, giảm khiếu nại, tăng minh bạch.

– Phân quyền và bảo mật dữ liệu: kiểm soát ai được xem, chỉnh sửa dữ liệu lương thưởng, phù hợp với doanh nghiệp có quy trình phê duyệt nhiều cấp.

Bảng lương Excel thưởng theo doanh thu là công cụ hữu ích giúp doanh nghiệp minh bạch hóa chính sách thưởng và tạo động lực cho đội ngũ kinh doanh, đặc biệt phù hợp với quy mô nhỏ. Tuy nhiên, khi doanh nghiệp mở rộng và chính sách thưởng phức tạp hơn, việc ứng dụng phần mềm tính lương tự động như Paradise HR sẽ giúp tối ưu quy trình, đảm bảo chính xác và tiết kiệm thời gian cho bộ phận nhân sự.

Câu hỏi thường gặp

1. Thưởng theo doanh thu có tính thuế TNCN và đóng BHXH không?

– Thuế TNCN: Có. Tiền thưởng theo doanh thu mang tính chất tiền lương, tiền công nên được cộng vào tổng thu nhập chịu thuế để tính Thuế Thu nhập cá nhân theo biểu thuế lũy tiến từng phần.
– Bảo hiểm Xã hội (BHXH): Nếu khoản thưởng này được ghi rõ trong hợp đồng lao động là một phần của lương (ví dụ lương theo sản phẩm, theo doanh số), thì sẽ thuộc đối tượng tính đóng BHXH bắt buộc theo quy định. Ngược lại, nếu là khoản thưởng theo hiệu quả kinh doanh, đánh giá định kỳ (không cố định, không ghi trong hợp đồng như một phần lương), thường không tính vào căn cứ đóng BHXH.

2. Bảng lương Excel thưởng theo doanh thu có phù hợp với doanh nghiệp lớn không?

Sử dụng Excel quản lý lương thưởng chỉ thực sự phù hợp với các doanh nghiệp nhỏ (dưới 50 nhân sự). Đối với doanh nghiệp vừa và lớn, hoặc các công ty có cơ cấu phòng kinh doanh phức tạp, việc dùng Excel sẽ tiêu tốn quá nhiều nguồn lực, dễ sai sót công thức và khó tích hợp dữ liệu với các hệ thống CRM hay ERP.

3. Nên áp dụng mô hình thưởng nào cho đội sales mới?

Với đội sales mới hoặc nhân viên chưa quen với áp lực doanh số cao, mô hình thưởng theo % đạt KPI thường phù hợp hơn vì tạo cảm giác đạt được mục tiêu rõ ràng, có mức thưởng tối thiểu khi hoàn thành 80-100% chỉ tiêu, giúp nhân viên có động lực ổn định trong giai đoạn đầu.

Thông tin liên hệ

🏢 Địa chỉ: 08 Hoàng Minh Giám, Phường 9, Quận Phú Nhuận

🌐 Website: https://phanmemtinhluong.com/

🌐 Fanpage: https://www.facebook.com/PhanmemnhansuParadise

📩 Email: sales@phanmemtinhluong.com

📞 Số điện thoại: 0942 368 979